“WORK MAKES NO SENSE” 2012, MEDIATIONS BIENNALE, "The Unknown", Poznan, Poland.

Object, neon, 350x50x40 cm.

The artwork Work Makes No Sense serves as a visual commentary on the shifting rhetoric of labor from twentieth-century totalitarianism to contemporary digital capitalism. Using the medium of neon—closely associated with consumer culture and advertising—the artist creates an aesthetic pastiche of the historical slogan Arbeit macht frei, transforming it into an ironic deconstruction of the modern work ethos.
The work combines a powerful visual icon with a direct reference to the infamous phrase placed above the gates of Nazi concentration camps, including Auschwitz, which operated between 1940 and 1945. Approximately one million people were murdered in Auschwitz alone—primarily Polish Jews—as part of the Nazi system of industrialized extermination. The phrase Arbeit macht frei ("Work sets you free") has become a symbol of one of the most perverse forms of violence ever cloaked in the language of liberation. Prisoners were forced into brutal, enslaved labor, supporting the German war industry and expanding the camps themselves.
Kalinowski’s neon was installed inside the tower of the Imperial Castle in Poznań—built in the early 20th century as a symbol of Prussian (German) dominance over this part of Poland, which had been annexed by Prussia since the late 18th century. The castle itself was erected using the forced labor of local Polish inhabitants of the Greater Poland region. The neon sign is positioned between two reliefs allegorizing the Protestant ethic of labor, serving as a cynical commentary on that tradition. The phrase Work Makes No Sense refers directly to the Calvinist work ethic—specifically the belief that “work liberates”—which was appropriated by the Nazi regime in the prewar German industrial economy and later embedded in the logic of concentration camps. Since the Industrial Revolution, work has been perceived as a cornerstone of modern identity—a path to emancipation, meaning, and social value. Yet the traumatic experience of twentieth-century totalitarianism demonstrated that labor can also serve as a tool of extermination and systemic domination. In the 21st century, new labor forms—such as gig work, platform-based jobs, and algorithmic management—continue to employ the rhetoric of freedom, flexibility, and self-realization. Kalinowski’s neon mirrors the aesthetic of the concentration camp gate, becoming its contemporary equivalent: not a physical gate into a prison camp, but a glowing threshold into a capitalist utopia that masks structural exploitation. Digital platforms have replaced the industrial gate of Arbeit macht frei with login screens and slogans such as “Drive with Purpose” (Uber), “Do the work you love” (Upwork), or “Freedom to drive.” Yet the nature of labor violence has not changed—it has simply been aestheticized and dispersed.

Praca „Work Makes No Sense” nawiązuje do przemian retoryki pojęcia pracy od XX-wiecznego totalitaryzmu po współczesny kapitalizm cyfrowy. Poprzez wykorzystanie medium neonu – utożsamianego z kulturą konsumpcyjną i reklamową – powstaje estetyczny pastisz historycznego hasła „Arbeit macht frei”, przekształcając je w ironiczną dekonstrukcję etosu pracy. Praca jest połączeniem bardzo silnej ikony wizualnej nawiązującej do hasła używanego miedzy innymi w niemieckim obozie koncentracyjnym w Auschwitz umieszczonego na bramie wejściowej (i w innych tego typu obozach), który funkcjonował w latach 1940-1945, gdzie około milion osób zostało unicestwionych przez nazistowski system śmierci, głównie Żydów polskiego pochodzenia. Hasło „Arbeit macht frei”, stało się symbolem najbardziej perwersyjnej formy przemocy ukrytej za językiem wyzwolenia. Więźniowie byli zmuszani do ciężkiej, niewolniczej pracy w niemieckim przemyśle wojennym oraz przy rozbudowie samego obozu. Praca została umieszczona w wieży w Zamku Cesarskim, który został wzniesiony w Poznaniu na początku XX wieku, jako symbol pruskiej (niemieckiej) dominacji nad tą częścią Polski okupowaną przez Prusy od końca XVIII wieku. Wzniesiono go przez wymuszoną pracę polskich mieszkańców Wielkopolski. Neon był umieszczony pomiędzy dwoma płaskorzeźbami będącymi alegoriami etosu pracy. Sens tekstu PRACA NIE MA SENSU nawiązuje do kalwińskiej etyki pracy ("Praca wyzwala"), która była powszechnie przywoływana przez nazistów w fabrykach już przed II wojną światową, a także w obozach koncentracyjnych podczas wojny. Od czasów rewolucji przemysłowej praca była traktowana jako fundament nowoczesnej tożsamości – jako droga do emancypacji, sensu i społecznego uznania. Jednak XX-wieczne doświadczenie totalitaryzmu pokazało, że praca może również funkcjonować jako narzędzie eksterminacji i zniewolenia. W XXI wieku nowe formy pracy – gig economy, praca platformowa, algorytmiczna kontrola – również posługują się retoryką wolności, elastyczności i samorealizacji. Neon imituje estetykę bramy obozowej, przez co staje się współczesnym odpowiednikiem tejże struktury: to już nie fizyczna brama do obozu, ale świetlna brama do kapitalistycznej utopii, która skrywa systemowy wyzysk. Platformy cyfrowe w XXI wieku zastąpiły przemysłową bramę „Arbeit macht frei” ekranem logowania i sloganami w stylu „Drive with Purpose” (Uber) czy „Do the work you love” (Upwork) lub „Freedom to drive” jednak forma przemocy się nie zmieniła – uległa jedynie estetyzacji i rozproszeniu.